| Barcelono | |||
|---|---|---|---|
|
|
|||
Barcelono el Parc Güell |
|||
| Oficiala nomo | Barcelona | ||
| Ŝtato | |||
| Aŭtonoma Komunumo | |||
| Provinco | Barcelono | ||
| Komarko | Barcelonès | ||
| Poŝtkodo | 080xx | ||
| Areo | 100,4 km² | ||
| Alteco | 12 m. | ||
| Distanco | 621 km de Madrido | ||
| " | 1.030 km de Parizo | ||
| Loĝantaro | 1.615.908 loĝ. (2008) | ||
| Riveroj | Llobregat kaj Besòs | ||
| Retejo | www.bcn.cat | ||
| Koordinatoj | |||
![]() |
|||
Barcelono (Katalune: Barcelona [bərsə'lonə]) estas la ĉefurbo de la aŭtonoma Regiono de Katalunio, nord-oriente en Hispanio. Tio situas ĉe Mediteraneo, 160 km sude de Pireneoj kaj la franca limo. La urbo estas la 2-a plejgranda en Hispanio kaj la plej granda de Katalunio (loĝantaro 1,6 milionoj. Se oni alkalkulas la loĝantaron de la ĉirkaŭaĵo, tiam la nombro superas 3 milionojn).
En la jaro 1992 okazis la Olimpiaj ludoj en Barcelono. Somere 2004 okazis la Internacia Forumo de Kulturoj.
Enhavo |
Laŭ sagao, la urbo (Barcino) estis fondita de Hamilkar Barka, patro de Hanibal Barka el Kartago. Post tio trakonstruis la urbon la romianoj al fortikaĵo (castrum). La centro de la urbo kuŝis sur Mons Taber, sur malgranda monteto proksime al la tiama Konsildomo (Plaça de Sant Jaume). Oni povas ankoraŭ hodiaŭ trovi restaĵojn de la romia urbomuro en la praurba parto. Gravaj romiaj trovitaĵoj estas ekspoziciitaj ĉe Plaça del Rei. En la 5-a jarcento la urbon konkeris visigotoj, en la 8-a jc. la maŭroj. En 801 konkeris la urbon la franca reĝo. Je 985 disrabis Barcelonon Al-Mansur, armeestro de Kordovo.
En la mezepoko Barcelono estis ĉefurbo de Reĝlando de Aragono kaj elstara mara kaj komerca potenco en la okcidenta Mediteranea maro, kun gravaj posedaĵoj, kiel Sardio kaj Sicilio. Ekde la 15-a jarcento, post la Kompromiso de Caspe (1412) kaj la enlanda milito (1462-1472), la urbo perdis potencon, unue favore al Valencio kaj poste al kastiliaj urboj. La malvenko en la milito de postveno de Hispanio (1701-1714) kaj la postaj reprezalioj de Filipo la 5-a de Kastilio plimalfortigis kaj katenis la urbon ĝis meze de la 19-a jarcento, kiam estiĝis permeso malkonstrui la urbomurojn.
La ekonomia bonfarto permesis rapidegan plilarĝigon de la urbo, kiu ensorbis diversajn antaŭurbojn kiel Sants, Gràcia kaj Sarrià. Partoj de la urbo aldoniĝis post eventoj, kiel la internaciaj ekspozicioj de 1888 kaj 1929, la Olimpikaj ludoj (1992) aŭ la Forumo de la Kulturoj (2004).
Pro sia historio Barcelono havas elstaregan gotikan arkitekturon, kiu konserviĝis pro la stagnado de la urbo dum jarcentoj. Nova etapo de ekonomia bonfarto koincidis kun la ekspansio de la urbo, tial ke ĝia impona kolekto de modernismaj konstruaĵoj (kun ok Mondaj Kulturheredaĵoj de Unesko) ne stariĝis sur la malnovaj mezepokaj palacoj. Nuntempe Barcelono plu aperigas novajn elstarajn konstruaĵojn, kiel Torre Agbar (2005).
Plej elstaraj vidindaĵoj:
Mondaj Kulturheredaĵoj de Unesko en Barcelono:
Barcelono havas partnerajn rilatojn kun la sekvaj urboj:
Barcelono estas naskiĝurbo de Jaume Grau Casas, Alfons Sabadell kaj Francisko Gorgues.
En la urbo okazis la 5-a Universala Kongreso 6-11 septembro 1909, kun 1287 kongresanoj el 32 landoj. Ĉefaj temoj de la kongreso: organizo de naciaj E-societoj, financoj, laboroj de la E-Akademio.